T Bắc Miện: ngôi sao sắp xuất hiện
Một ngôi sao quá mờ để nhìn thấy, cứ khoảng 80 năm lại bừng sáng: lớp khí bị lấy trộm bốc cháy thế nào, và nhìn ở đâu khi điều đó xảy ra
Từng bước
Ngôi sao đang chờ xuất hiện
Một ngôi sao cứ lặp lại như vậy được gọi là tân tinh tái phát. Trong thiên hà của ta chỉ biết khoảng mười ngôi như thế, và T CrB là ngôi sáng nhất ở đỉnh. Hành vi của nó hiện nay giống những năm trước 1946, nên các nhà thiên văn mong nó sớm xảy ra. Lúc viết bài này, tháng 11 năm 2026, nó chưa xảy ra, và không ai nói được ngày nào.
Khí bị lấy trộm
Trọng lực của sao lùn trắng hút khí khỏi sao khổng lồ đỏ. Khí chảy qua khoảng trống và cuộn thành một cái đĩa sáng rực quanh sao lùn trắng.
Một lớp nhiên liệu
Khí đọng lại trên sao lùn trắng thành một lớp hiđrô mỏng. Năm này qua năm khác, lớp đó nặng dần, và đáy của nó bị nén chặt và nóng hơn.
Tia chớp
Trong Mặt Trời, phản ứng hợp hạch ổn định: nếu lõi quá nóng thì nó nở ra và nguội đi. Vật chất của sao lùn trắng bị nén quá chặt nên không nở ra được, nhiệt chẳng có chỗ nào để đi. Nóng hơn thì hợp hạch nhanh hơn, mà nhanh hơn lại nóng hơn. Chính sự chạy mất kiểm soát đó cũng làm nổ bom hiđrô, nhưng ở quy mô một ngôi sao.
Bị thổi bay, không bị phá hủy
Nhiệt nâng lớp khí lên khỏi sao lùn trắng. Lớp vỏ khí lao ra ngoài và loãng dần khi lớn lên, phá nát cái đĩa trên đường đi. Nó tràn qua sao khổng lồ đỏ, vốn quá to để bị hại, rồi tiếp tục ra không gian.
Nhìn ở đâu
Kẻ một đường từ Đại Giác đến Chức Nữ. Cách khoảng một phần ba đường là cung nhỏ của chòm Bắc Miện. Ngôi sao mới sẽ hiện ngay dưới bên trái của cung.
Các ghi chép cổ cho thấy cả những vụ bùng nổ năm 1217 và 1787 (Schaefer, 2023), nên có thể con người đã quan sát ngôi sao này suốt 800 năm. Nó sẽ lặp lại mãi chừng nào sao khổng lồ đỏ còn nuôi nó. Một nghiên cứu năm 2025 về quỹ đạo của nó cho rằng sao lùn trắng đang mất khối lượng nói chung, nên nó sẽ không kết thúc bằng siêu tân tinh.
Vật thể trong câu chuyện
Mô phỏng khác
- Hệ Mặt Trời hình thành như thế nào
- S301: ngôi sao nhanh nhất từng biết
- Sao chổi Shoemaker-Levy 9 đâm vào Sao Mộc
- Tiểu hành tinh đã xóa sổ loài khủng long
- Một ngôi sao ra đời như thế nào
- Sao xung
- Lá chắn từ của Trái Đất
- Cái chết của Mặt Trời
- Ngôi sao bị xé nát
- Một ngôi sao khối lượng lớn phát nổ
- Siêu tân tinh loại Ia
- Lỗ đen hình thành như thế nào
- Hai lỗ đen sáp nhập
- Hai sao neutron va chạm
- Sao từ
- Chuẩn tinh
- Thấu kính hấp dẫn
- Vụ nổ tia gamma sáng nhất
- Ngân Hà gặp Tiên Nữ
- Vụ Nổ Lớn
Nếu như: những ý tưởng chưa ai quan sát
- Nếu Sao Mộc trở thành một ngôi sao?
- Một sao neutron lướt qua Trái Đất
- Nếu Trái Đất ngừng quay thì sao?
- Nếu Trái Đất có vành đai thì sao?
- Nếu chúng ta xây thang máy không gian?
- Nếu Mặt Trời trở thành lỗ đen thì sao?
- Sự phân rã chân không giả
- Nếu Mặt Trăng biến mất thì sao?
- Hố sâu
- Hố trắng
- Động cơ warp
- Bầy Dyson
- Sự bay hơi Hawking
- Gần tốc độ ánh sáng
- Rơi vào lỗ đen
- Một lỗ đen đi qua Hệ Mặt Trời